Jak leczyć cukrzycę?

Jak leczyć cukrzycę?

Leczenie cukrzycy to proces złożony, skomplikowany i wieloetapowy. Dobór leków i zaleceń profilaktycznych jest mocno zindywidualizowany.

Jak leczyć cukrzycę?

Celem każdego leczenia jest doprowadzenie do wyrównania gospodarki węglowodanowej, czyli odpowiedniego poziomu cukru i stężenia hemoglobiny glikowanej we krwi.

Podstawowym zaleceniem jest zawsze zmiana stylu życia – redukcja masy ciała, ograniczenie używek, umiarkowana aktywność fizyczna oraz zmiany dietetyczne, które polegają przede wszystkim na eliminacji cukrów prostych i tłuszczów odzwierzęcych. Niezwykle istotnym czynnikiem jest również edukacja pacjenta i codzienna samokontrola glikemii. Jednak w wielu przypadkach choroba rozwija się i koniecznym jest wprowadzenie farmakoterapii.

Wyróżniamy obecnie dwie podstawowe drogi leczenia – leki przeciwcukrzycowe o różnych mechanizmach działania i/lub insulinę. W zaawansowanej cukrzycy wprowadza się również leczenie wspomagające, mające na celu zniesienie objawów rozwijających się latami powikłań odległych.

Doustne leki przeciwcukrzycowe

Leczenie zwykle rozpoczyna się od jednego preparatu, którym według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego powinna być metformina. Jednak cukrzyca to choroba postępująca, dlatego z upływem czasu konieczne jest włączenie kolejnych leków.

Leki na cukrzycę charakteryzują się różnymi mechanizmami działania. Część z nich zmniejsza wchłanianie glukozy, inne odpowiedzialne są za pobudzenie trzustki do produkcji insuliny oraz przyśpieszają metabolizm cukrów w organizmie. Niektóre zmniejszają również insulinooporność, czyli poprawiają odpowiedź komórek na krążącą we krwi glukozę, co zwiększa jej wykorzystanie i prowadzi do spadku stężenia we krwi.

Najnowsze leki

Nowocześniejsze preparaty – leki inkretynowe oraz inhibitory SGLT2 (tzw. flozyny) – zwiększają wydzielanie insuliny, hamują opróżnianie żołądka z pokarmów, zwiększają uczucie sytości i nasilają wydalanie glukozy z moczem; część z nich wpływa także na redukcję masy ciała. Na rynku farmaceutycznym pojawiają się obecnie również preparaty złożone, które w swoim składzie zawierają kilka różnych substancji, dzięki czemu pacjent może przyjmować tylko jedną tabletkę.

Benfogamma

W przebiegu cukrzycy, ze względu zarówno na charakter choroby, jak i stosowanie dużej ilości leków, bardzo często dochodzi do niedoborów substancji odżywczych. Ich uzupełnienie jest niezwykle istotne, ponieważ mają one wpływ na przebieg schorzenia i proces leczenia.

Jednym z takich niedoborów jest deficyt witamin z grupy B, a szczególnie witaminy B1 (tiaminy). Jest to związek, który wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, metabolizm cukrów oraz zmniejsza liczbę powstających końcowych produktów glikacji, które odpowiedzialne są za rozwój odległych powikłań cukrzycowych. Należą do nich uszkodzenia nerwów (neuropatia) i naczyń krwionośnych (angiopatia). Jednak tiamina niezbyt dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, ponieważ jest związkiem rozpuszczalnym w wodzie. Dlatego jej niedobory uzupełnia się obecnie stosując preparat pochodnej rozpuszczalnej w tłuszczach – benfotiaminy, która wchłania się kilkukrotnie lepiej niż jej prekursor.

Stosowanie preparatów benfotiaminy jest skuteczne i bezpieczne dla organizmu. Badania wykazały, ze jej podawanie redukuje nieprzyjemne objawy związany z cukrzycowym uszkodzeniem nerwów (neuropatią), jak ból i zaburzenia czucia. Co więcej, nie ma istotnych przeciwskazań do jej podawania, co umożliwia stosowanie jej również u osób w podeszłym wieku, które cierpią z powodu wielu schorzeń przewlekłych i stosują wiele leków.

Insulina

Insulina to ludzki hormon wytwarzany przez trzustkę. Jest ona odpowiedzialna za przemiany glukozy w organizmie. Do lecznictwa wprowadzona została w 1922 i dla wielu chorych stała się szansą na normalne życie z chorobą. Otrzymywana jest w procesach biotechnologicznych dzięki rekombinacji materiału genetycznego bakterii E. coli. Niestety, do tej pory nie opracowano formy, która umożliwiałaby jej podanie doustne, dlatego diabetycy nadal muszą podawać insulinę podskórnie.

Terapia przy pomocy iniekcji ma za zadanie naśladować naturalne wydzielanie tego hormonu, które zmienia się w ciągu doby. Obecnie stosuje się również najnowsze preparaty o zmodyfikowanym czasie i szybkości działania. Insulina o przedłużonym działaniu naśladuje wydzielanie tego hormonu w organizmie na niewielkim poziomie przez cały dzień, natomiast insuliny szybko działające podawane są okołoposiłkowo i mają za zadanie naśladować wyrzut insuliny po dostaniu się pokarmu do żołądka.

Insulina jest leczeniem niezbędnym w przebiegu cukrzycy typu 1, w której komórki beta w trzustce są zniszczone i organizm samodzielnie nie produkuje tego hormonu. Natomiast w innych typach cukrzycy jest to leczenie kolejnego rzutu, a wprowadza się je przede wszystkim w sytuacji, w której modyfikacja stylu życia i leki doustne już nie są wystarczające.

Piśmiennictwo:

  1. Sieradzki J. Zasady leczenia chorych z cukrzycą w gabinecie lekarza pierwszego rodzinnego. Terapia 2011; 5: 31-135
  2. Noczyńska A. Zalecenia terapeutyczne u chorych na cukrzycę. Terapia 2013; 2: 28-34
  3. Katra B. Leki przeciwcukrzycowe. Medycyna Praktyczna; http://www.mp.pl/cukrzyca/leczenie/65898,leki-przeciwcukrzycowe (data wejścia 18-10-2016)
  4. Burak-Czapiuk B, Zarzycki WJ. Analogi insulin ludzkich w zaburzeniach gospodarki węglowodoanowej – ich zastosowanie kliniczne i działania niepożądane. Przegląd Kardiodiabetologiczny 2007; 2, 3: 184–188
  5. Katra B. Insulina. Medycyna Praktyczna; http://www.mp.pl/cukrzyca/leczenie/66543,insulina (data wejścia 18-10-2016)
  6. Bańkowski E. Biochemia. Podręcznik dla studentów uczelni medycznych. Wyd II. Elsevier Urban & Partner 2009; WrocŁaw 383-384
  7. Winkler G, Pál B, Nagybéganyi E, Ory I, Porochnavec M, Kempler P. Effectiveness of different benfotiamine dosage regimens in the treatment of painful diabetic neuropathy. Arzneimittelforschung. 1999; 49(3): 220-4
  8. Witek P, Sieradzki J. Wpływ leczenia benfotiaminą na dolegliwości bólowe w polineuropatii cukrzycowej. Diabetologia Praktyczna 2003; 4(4): 273–277
  9. Balakumar P et al. The multifaceted therapeutic potential of benfotiamine. Pharmacological Research 2010; 61: 482–488

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *